Museums-

­führer

9. Eulenspiegel in beelden

Deze ruimte laat zien hoe veelzijdig de figuur van Till Eulenspiegel is en op hoeveel verschillende manieren kunstenaars hem telkens opnieuw hebben geïnterpreteerd.

Het schilderij achter mij van Olaf Trödel toont de Eulenspiegelbron in de Bäckerklint in Braunschweig – het historische stadsdeel waar zich volgens de overlevering de bakkerij bevond waarin Eulenspiegel „uilen en meerkatten“ bakte.

De fontein werd geschonken door een Joodse bankier uit Braunschweig en is het enige bouwwerk van de historische Bäckerklint dat de bombardementen van de Tweede Wereldoorlog heeft overleefd.

De nationaalsocialisten maakten van deze Eulenspiegel vervolgens een symbool dat geschikt was voor hun propaganda. In de kleuren en de sfeer van het schilderij kan men zelfs een verwijzing naar de bombardementen op Braunschweig vermoeden.

Maar er ontstonden in deze tijd ook kunstwerken die Eulenspiegel juist als subversieve criticus toonden.

Zo toont het werk van Josef Hegenbarth een bekend verhaal: Till als koorddanser die zijn schoenen in de menigte laat vallen en daarmee chaos veroorzaakt. Hegenbarth tekende dit werk in 1942, maar kon het niet publiceren.

Hier verschijnt Till als iemand die boven de maatschappelijke orde danst en met één simpele streek chaos veroorzaakt – een boodschap die in een dictatuur natuurlijk subversief was.

Een ander werk dat de veelzijdigheid van de figuur laat zien, is het schilderij Till der Narr van Adi Holzer.

Het toont Till met drie gezichten: de lachende nar, de demonische kant van zijn karakter – en daartussen het gezicht van een gewone mens, die zich ergens tussen goed en kwaad bevindt.

Ga naar de inhoud